Short History 18/08/2022
Successors of King Bhagadatta
After the death of Bhagadatta, his brother Vajradatta became the king of Pragajyotispur. He was a very strong and powerful king. He was succeeded by his son Vajrapani. The Mahabharata ended during the reign of Vajradatta. Yudhisthira was installed on the throne of Hastinapur and an Ashwamedha sacrifice was held to proclaim him emperor. Ashwamedha is the most important royal sacrifice in Vedic religion. This ceremony is described in detail in the Yajurveda and in the Shatapatha Brahmana. According to the Brahma-Vaivartha Purana of the Rig Veda, only the Maharaja (king of king) could organize the Ashwamedha Yajna. The mighty king performed this sacrifice to gain power and glory. The main reason for this sacrifice was to deprive the neighboring kingdoms of their independence and expand their kingdom. The sacrificial horse is chased by a strong army. The kingdom through which the horse passes goes under the jurisdiction of the king who performs the sacrifice. The mighty king, who did not want to submit without a fight, prevented the horse from moving forward. In such circumstances, fighting breaks out between the two sides. If they lose the battle, they accept the submission. Sometimes the sacrificial horse was driven in another direction , if it was strongly prevented from moving forward. All the places the horse crosses within a year belong to the king who performs the sacrifice. The sacrifice or Yajna was continued continuously until the horse of the sacrifice returned. Some kings performed Ashwamedha sacrifices two or three times. Bhagadatta prevented such sacrificial horses of the Pandavas and he did not recognize Yudhisthira as emperor without a fight.
No significant archaeological and historical evidence has been recovered after the period of Vajradatta and to the time of Pushyavarman. Therefore, the civilization of that period has to be analyzed on the basis of the information mentioned in the Puranas or on religious texts. Due to the incomplete excavation of Ambari in Guwahati, historians cannot agree on the date, although archaeological findings from Bhaitabari and Surya Pahar indicate the civilization of the Brahmaputra Valley is in Before Christ. The history of ancient Assam is hampered by the lack of data-based studies, inscriptions or archaeological governance, although large brick staircases, burnt clay seals, etc. found in the Ambari excavations suggest that the history of Pragajyotisha dates back to the 2nd century B.C.
But it is true that the capital of all the kings of the Narakasura dynasty was Pragajyotispur. It is believed that the present city of Guwahati was the ancient city of Pragjyotishpur. According to the Har-Gauri Sambad, written many centuries later in the Mahabharata, there were 25 kings of the Narak-Bhagadatta dynasty. Therefore, it can be assumed that 25 kings starting from Narakasura ruled for at least 600 years. There are only four kings of the Narakasura dynasty, Narakasura, Bhagadatta, Pushpadatta and Vajradatta. There is no mention of Bhagadatta's relationship with Narakasura in later literature or tablets. According to the Hargauri Sambad, Bhagadatta was succeeded by kings like Dharnapala and Kampala. However, they are not mentioned in any of the tablets. The Yugini Tantra mentions that a Shudra king named Debeswara, a devotee of Goddess Kamakhya, ruled Kamarupa at the beginning of the Shakabda.
In addition, a king of the Nagakshya dynasty named Nagashankar founded the Atta dynasty in Kamrup. The dynasty he founded was ruled for 400 years. He is said to have ruled from Kartawa to Bishwanath in ancient Kamrup. There are several kings in the history of Kamarup, including Dharmapala, Padmanarayan, Chandranarayan and Ramachandra. Dharmapala came from the west and established his kingdom in Kamarupa. Guwahati was his capital. He brought upper caste Hindu families from northern India and settled them in Guwahati. During his reign, the famous sage Kendu Kalai was came to Pragjyotishpur. After Dharmapala kings like Nagashankara, Padma Narayan and Chandranarayan ruled Kamarup. The last king of that dynasty was Ramachandra and his capital was at Ratnapur in Majuli. There is no evidence of the presence of Ratanpur in Majuli and researchers suspect that the Ratnapur part of Majuli was eroded by the Brahmaputra. Riaz-uz Salatin mentions that Shankaladi, king of Kamrup, defeated Kedar Brahmin, the king of northern India, and established the city of Lakshnavati. He was defeated by the Scythian king Africiab at the Battle of Ghoraghat. According to Scythian history, the reign of King Africiab was after the birth of Christ. In addition to these ancient kings of Kamarup, the legendary Vidarbha king Bhishma, the king of Sonitpur, Ban or Banasura are described in detail in the Hargauri Sambad, the Yogini Tantra and Assamese legends.
It can be seen that most of the existing history books of Assam focus from the kings of the Burman dynasty. The Burman dynasty exerted its influence in Kamrup only from the fourth century AD. The extensive history of Assam before that time has not been well studied or historical resources have not been well recovered. In other words, there is a need to clarify about the kings of the ancient Kamrup – Pragjyotishpur kingdom of Assam.
******
বজ্ৰদত্ত
ভগদত্তৰ
মৃত্যুৰ পিচত, ভায়েক বজ্ৰদত্ত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ ৰজা হয়। তেওঁ এজন বৰ
বাহুবলী আৰু প্ৰৱল প্ৰতাপী ৰজা আছিল। তেওঁৰ পিচত, তেওঁৰ পুতেক
বজ্ৰপাণি ৰজা হয়। বজ্ৰদত্তৰ শাসন কালত মহাভাৰতৰ অন্ত পৰিছিল। যুধিষ্ঠিৰক
হস্তিনাপুৰৰ সিংহাসনত বহুৱাই সম্ৰাট ঘোষণাৰ বাবে অশ্বমেধ যজ্ঞ পাতিছিল। অশ্বমেধ হ’ল বৈদিক ধর্মৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজকীয় যজ্ঞ । যজুর্বেদত এই অনুষ্ঠানটিৰ বিশয়ে বিষদ ভাৱে বর্ণনা কৰা আছে। শতপথ ব্রাহ্মণতো এই যজ্ঞৰ উল্লেখ আছে। ঋগ্বেদৰ ব্রহ্মবৈৱর্ত পূৰাণ মতে,
মাত্র মহাৰজাইহে অশ্বমেধ যজ্ঞৰ
আয়োজন কৰিব পাৰিছিল। ক্ষমতা আৰু
গৌৰৱ অর্জনৰ বাবে পৰাক্ৰমী ৰজাই এই যজ্ঞ পাতিছিল। প্ৰতিবেশী ৰাজ্যৰ স্বাধীনতা হৰণ
কৰি নিজৰ ৰাজ্য বৰ্ধন কৰাই এই যজ্ঞৰ প্ৰধান কাৰণ আছিল। ইয়াত যজ্ঞৰ ঘোঁৰাটো খেদি
খেদি সৈন্য সামন্তৰ দল আগুৱাই যায়। যিখন ৰাজ্যৰ মাজেৰে ঘোঁৰাটো পাৰ হৈ যায় সেই খন যজ্ঞ
পতা ৰজাজনৰ অধীনলৈ যায়। বিনা যুদ্ধে বৈশ্যতা স্বীকাৰ কৰিব নিবিচৰা প্ৰতাপী ৰজাই
ঘোঁৰাটো আগুৱাই যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়াই দুয়োপক্ষৰ মাজত যুদ্ধ হয়। যুজত
হাৰিলে পৰাধীনতা মানি লয় । কেতিয়াবা যজ্ঞৰ ঘোঁৰা আগুৱাই যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰিলে
অন্য দিশলৈ খেদি নিছিল। সেইদৰে এবছৰৰ ভিতৰত ঘোঁৰাটোৱে যিমান ঠাই অতিক্ৰম কৰিব সেই
সকলো যজ্ঞ পতা ৰজাজনৰ অধীনলৈ যায়। যজ্ঞৰ ঘোঁৰা ঘুৰি নোযোৱা পৰ্যন্ত নীৰৱচ্ছিন্ন
ভাৱে যজ্ঞ চলি থাকিছিল। কোনো কোনো ৰজাই
দুই বা তিনি বাৰলৈ অশ্বমেধ যজ্ঞ পাতিছিল।
পাণ্ডৱৰ এনে যজ্ঞৰ ঘোঁৰাকে ভগদত্তই বাধা প্ৰদান কৰি বিনা যুদ্ধে যুধিষ্ঠিৰক সম্ৰাট
বুলি স্বীকাৰ কৰা নাছিল।
বজ্ৰদত্তৰ পিছৰ
পৰা পুষ্যবৰ্মণৰ সময়লৈকে এই সময়চোৱাৰ কোনো চিহ্নিত প্ৰত্নতাত্বিক ঐতিহাসিক তথ্য
বৰ্তমানেও উদ্ধাৰ কৰিব পৰা নাই। সেয়েহে পুৰাণ বা ধৰ্মীয় গ্ৰন্থত উল্লেখিত তথ্যৰ
ভিত্তিতে সেই সময়চোৱাৰ সভ্যতাৰ বিষয়ে বিচাৰ বিশ্লেষণ কৰিব লগা হৈছে। সেয়েহে
প্ৰাচীন অসমৰ অন্ধকাৰৰ যুগ সুদীৰ্ঘ সময়ৰ। গুৱাহাটীৰ আমবাৰীৰ খনন কাৰ্য্য অসম্পূৰ্ণ
হৈ থকা বাবে আৰু ভাইতবাৰী আৰু সূৰ্য্য পাহাৰৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা
প্ৰত্ন সম্পদ সমূহে খ্ৰীষ্ট পূৰ্ব্ব কালৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ ইঙ্গিত বহন
কৰিলেও সময় নিৰ্ধাৰণৰ ক্ষেত্ৰত ইতিহাসবিদ সকল একমত হব পৰা নাই। আমবাৰী খননত উদ্ধাৰ কৰা বৃহৎ ইটাৰে নিৰ্মিত খটখটি, পোৰা মাটিৰ চিল-মোহৰ আদিয়ে প্ৰাগজ্যোতিষৰ ইতিহাস খ্ৰীষ্ট পূৰ্ব্ব ২য় শতিকাৰ বুলি মত প্ৰকাশ কৰিলেও তথ্য
ভিত্তিক অধ্যয়ণ, প্ৰত্নলেখ বা প্ৰত্নশাসনৰ অভাৱৰ বাবে প্ৰাচীন অসমৰ ইতিহাস উদ্ধাৰত
হেঙাৰ হৈ আছে।
কিন্তু এইটো ঠিক যে, নৰকাসুৰৰ বংশৰ সকলো ৰজাৰ
ৰাজধানী আছিল প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ । বৰ্তমানৰ গুৱাহাটী মহানগৰকেই প্ৰাচীন
প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। মহাভাৰতৰ বহু যুগৰ পাছত ৰচিত হৰ-গৌৰী
সম্বাদত উল্লেখ কৰা মতে নৰক-ভগদত্তৰ বংশৰ ২৫ জন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। গতিকে, নৰকাসুৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ২৫ জন ৰজাই কমেও ৬০০ বছৰ কাল
ৰাজত্ব কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। নৰকাসুৰৰ বংশৰ নৰকাসুৰ, ভগদত্ত, পুষপদত্ত আৰু
বজ্ৰদত্তক লৈ মাত্ৰ চাৰিজন ৰজাৰ হে নাম উল্লেখ পোৱা যায়। নৰকাসুৰৰ য়ৈতে ভগদত্তৰ
সম্পৰ্কৰ কথা পিছৰ সাহিত্য বা ফলি সমূহতহে পোৱা যায়। হৰগৌৰী সম্বাদৰ মতে ভগদত্তৰ
পিছত ধৰ্ণপাল, কামপাল আদি ৰজাই কামৰূপ শাসন কৰিছিল। কিন্তু এওঁলোকৰ বিষয়ে কোনোখন
ফলিতে উল্লেখ পোৱা নাযায়। যুগিনী তন্ত্ৰত কামাখ্যা দেৱীৰ ভক্ত দেবেশ্বৰ নামৰ এজন
শূদ্ৰ ৰজাই শকাব্দৰ আৰম্ভণিত কামৰূপ ৰাজত্ব কৰাৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়।
তদুপৰি, নাগাক্ষ্য বংশৰ নাগশঙ্কৰ নামৰ এজন ৰজাই আটা ৰাজবংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা বংশটো ৪০০ বছৰ ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ কৰটোৱাৰ পৰা বিশ্বনাথ পৰ্যন্ত শাসন কৰাৰ কথা পোৱা যায়। কামৰূপৰ বুৰঞ্জীত ধৰ্মপাল পদ্ম নাৰায়ণ, চন্দ্ৰনাৰায়ণ, ৰামচন্দ্ৰ আদি কেবাজনো ৰজাৰ নাম পোৱা যায়। ধৰ্মপালে পশ্চিমৰ পৰা আহি ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল আৰু গুৱাহাটীৰ পশ্চিম দিশত ৰাজধানী পাতি উত্তৰ ভাৰতৰ পৰা উচ্চ বৰ্ণৰ হিন্দু পৰিয়াল আনি সেই ঠাইত বহুৱাইছিল। তেওঁৰ ৰাজত্ব কালতে বিখ্যাত ঋষি কেন্দু কলাইৰ আগমণ হৈছিল। নাগশঙ্কৰৰ পাচত পদ্ম নাৰায়ণ, চন্দ্ৰনাৰায়ণ আদি ৰজাই কামৰুপ শাসন কৰিছিল। সেই বংশৰ শেষ ৰজা ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজধানী মাজুলীৰ ৰত্নপুৰত আছিল বুলি কোৱা হৈছে। গবেষক সকলে মাজুলীৰ ৰত্নপুৰ অংশ ব্ৰহ্মপুত্ৰঘই খহাই নিয়া বুলি সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছে। ৰিয়াজ-উজ চালাতিনত উল্লেখ আছে যে –কামৰূপৰ ৰজা শঙ্কলাদীৱে উত্তৰ ভাৰতৰ ৰজা কেদাৰ ব্ৰাহ্মণক পৰাস্ত কৰি লক্ষণাৱতী নগৰ স্থাপন কৰিছিল। তেও ঘোঁৰাঘাটৰ যুদ্ধত চিথিয়ান ৰজা আফ্ৰিচিয়াব ৰ হাতত পৰাজয় বৰণ কৰিছিল। চিথিয়ানসকলৰ ইতিসাহ মতে ৰজা আফ্ৰিচিয়াব ৰাজত্বকাল খ্ৰীষ্ট জন্মৰ পাছত আছিল। এইসকল প্ৰাচীন কামৰূপৰ ৰজাৰ উপৰিও কিংম্বদন্তি বিদৰ্ভ ৰাজ ভীষ্মক, শোনিতপুৰৰ ৰজা বাণ বা বাণাসুৰৰ বিষয়ে হৰগৌৰী সংবাদ, যোগিনী তন্ত্ৰ আৰু অসমীয়া আখ্যান সমূহত বিষদ বৰ্ণনা পোৱা যায়।
দেখা
যায় যে, বৰ্তমানে পোৱা
অসমৰ ইতিহাস গ্ৰন্থসমুহৰ অধিকাংশতেই বৰ্মন বংশৰ ৰজা সকলৰ পৰাই বেছিকৈ গুৰুত্ব দিয়া
হয়। চতুৰ্থ শাতিকা মানৰ পৰাহে বৰ্মন বংশই কামৰূপত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল। তাৰ আগৰ
সময়ৰ অসমৰ বিস্তৃত ইতিহাস সম্পৰ্কে এতিয়াও ভালদৰে চৰ্চা কৰা হোৱা নাই বা ঐতিহাসিক সমল সমুহ ভালদৰে উদ্ধাৰ হোৱা নাই। অৰ্থাৎ
অসমৰ প্ৰাচীন কামৰূপ – প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ ৰাজ্যৰ ৰজাসকলৰ বিষয়ে স্পষ্ট কৰাৰ
প্ৰয়োজন আছে।
******
No comments:
Post a Comment