The second narrative of the origin of the Ahom kings: আহোম ৰজাৰ উৎপত্তিৰ দ্বিতীয় আখ্যান

 

আহোম ৰজাৰ উৎপত্তিৰ দ্বিতীয় আখ্যান

আহোম ৰজাসকলে নিজকে ইন্দ্ৰবংশী বা লেংডনৰ বংশধৰ বুলি চিনাকী দিছিল। সেই বিষয়ক দ্বিতীয় আখ্যানটো হ’ল- প্ৰাচীন কালত অসমৰ সৌমাৰপীঠত হীৰককূত নামে এখন পৰ্ব্বতৰ দক্ষিণে স্বৰ্ণাদ্ৰি নামৰ  এখন ঠাই আছিল। সেই ঠাইৰ উত্তৰ দিশত বিহগাদ্ৰি নামৰ পৰ্ব্বতৰ ওপৰত ৰত্নভূমি নামে এডোখৰ মনোৰম ঠাইত বশিষ্ঠ মুনিয়ে তপস্যা কৰি আছিল। সেই ঠাইখনত দেৱৰাজ ইন্দ্ৰে প্ৰিয়তমা পত্নী শশী আৰু তেওঁৰ সখী সকলৰ সৈইতে ক্ৰীড়া কৰি ফুৰিছিল। মুনিয়ে এদিন স্নান কৰিবলৈ আহোতে তেওঁৰ বাগিছাত ইন্দ্ৰ আৰু শশীক একেলগে দেখা পালে। মুনি ক্ৰধিত হৈ ইন্দ্ৰক ‘মানৱীত পতিত হব’ বুলি অভিশাপ দি তেতিয়াই সেই ঠাই এৰি ৰত্নপীঠৰ ঈশান কোনত থকা নীলাচল পৰ্ব্বতত আশ্ৰম পাতিলেগৈ। বশিষ্ঠ মুনিৰ শাপত লগে লগে দেৱৰাজ ইন্দ্ৰ এটা কুৰূপ দৈত্য এটালৈ ৰূপান্তৰিত হ‘ল। ইন্দ্ৰৰ সেই ৰূপ দেখি শশীয়ে দুখ মনেৰে সখিসকলৰ সৈইতে স্বৰ্গলৈ গুচি গ‘ল। তেনেতে, সেই পৰ্ব্বতৰ নিবাসী দৈত্যৰ এজনী ধুনীয়া স্ত্ৰীয়ে ইন্দ্ৰক দৈত্যৰূপত দেখি ৰগৰ কৰি সুধিলে- ‘তুমি দেৱতা নে মানুহ , দৈত্য নে কছাৰী ? বোবা কলা হেন দেখো, তুমি কিয় এনেকৈ ফুৰিছা ?’ এনেদৰে নানান কথা কৈ থকা দৈত্য স্ত্ৰীৰ প্ৰতি ইন্দ্ৰ আকৰ্ষিত হয়। দুয়োৰে মিলনৰ পিছত ইন্দ্ৰই দৈত্য স্ত্ৰীক বুজালে যে তাইৰ গৰ্ভত ইন্দ্ৰৰ পুত্ৰ জন্ম হব , আৰু সি ৰজা হব। তাৰ পুত্ৰ-পুত্ৰাদিয়ে পৃথিবাৰ বিভিন্ন ঠাইত ৰাজত্ব কৰিব।  ইয়াৰ পিছতে ইন্দ্ৰ শাপমূক্ত হৈ স্বৰ্গলৈ গুচি যায়।

কালক্ৰমত ইন্দ্ৰৰ ঔৰসত সেই স্ত্ৰীয়ে ৪৪১ শকত এটা পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে। সেই সন্তান জন্মৰ সময়ত দেৱতাসকলে আনন্দ উল্লাস কৰি বিভিন্ন বাদ্য বজাই গন্ধৰ্ব সকলে গান গাই দহো-দিশ উজলাই তুলিছিল। সেই সন্তানৰ লক্ষণ বেলেগ ধৰণৰ আছিল। কুটকুৰা চুলি, সিংহৰ দৰে ডিঙি, নোমসমূহ ওলোটা, হাতৰ তলুৱা আৰু চকু ৰঙা। বাঁও হাতত তিনিটা তিল, শঙ্খ, পদ্ম, সোঁ হাতত গদা, পেটত তিনিটা ৰেখা, শৰীৰ সুন্দৰ সুঠাম। নাম থলে থেনখাম। থেনখাম ডেকা হলত ইন্দ্ৰদেৱতাই পূজা কৰিবলৈ চোমদেউ মূৰ্তী, হেঙ্গদাং নামৰ অস্ত্ৰ, এযোৰ ঢাক বাদ্য, মঙ্গল চাবৰ বাবে দুযোৰ কুকুৰা দি প্ৰত্যেকৰে ব্যৱহাৰৰ কথা বুজাই দিলে। এই বস্তু কেইপদৰ দৈৱিক প্ৰভাৱেৰে থেনখাম শক্তিশালী হৈ স্বৰ্ণাদ্ৰি পৰ্যন্ত ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ১৮ গৰাকী ৰাণী আৰু  ১০০ জন পুত্ৰ আছিল। সেই ১০০ জনৰ পৰা প্ৰথম পুত্ৰ খুনলং আৰু দ্বিতীয় পুত্ৰ খুনলাইক লগত ৰাখি বাকী ৯৮ জন পুত্ৰক নিজ ৰাজ্যৰ পৰ্ব্বতে পৰ্ব্বতে ৰজা পাতি দিলে।

এদিন ইন্দ্ৰ দেৱতাই স্বৰস্বতী (জাচিংফা)ৰ সৈইতে আলোচনা কৰি ঠিক কৰিলে যে, চন্দ্ৰবংশী, সূৰ্য্যবংশীৰ দৰে তেওঁৰ বংশৰো পৃথীৱীৰ সমতলত ৰজা হব লাগে। কিয়নো তেওঁ সকলো দেৱতাৰ ওপৰত ৰজা, কিন্তু তেওঁৰ বংশৰ কোনো ৰজা সমতলত নাই। সেই বুলি বায়ুদেৱতাক পঠিয়াই পুত্ৰ থেনখামক মতাই আনি সমতলত ৰজা হবলৈ কলে। থেনখামে যাব মন মকৰি পুত্ৰদ্বয় খুনলং আৰু খুনলাইক পঠিয়াবলৈ অনুৰোধ কৰিলে। সেই মতে থেনখামক দিয়া ঐশ্বৰিক সম্পদ দি তাৰ মহত্ব বুজাই খুনলুঙক ৰজা আৰু খুনলাইক যুৱৰাজ হৈ থাকিবলৈ উপদেশ দি সোণৰ কোনোৰ মতে ৰূপৰ আন কোনোৰ মতে লোহাৰ শিকলিৰে সৰগৰ পৰা নমাই দিলে। খুনলং আৰু খুনলাইৰ লগত বায়ু, যম, চিত্ৰগুপ্ত, বৰুণ আদি দেৱতা সকলৰ সন্তানকো পঠিয়ালে। খ্ৰীষ্টাব্দ দশম শতিকা বা ৪৯০ শকত তেওঁলোকে মুংৰিমংৰাম নামৰ ঠাইত উপস্থিত হল।  মুংৰিমংৰাম মানে আহোম মতে মানুহৰ বসতি নোহোৱা দেশ। চুকাফা এই খুনলং আৰু খুনলাইৰে বংশধৰ আৰ্থাৎ ইন্দ্ৰদেৱতাৰ বংশধৰ বুলি পৰিচয় দিয়ে।  

******

The second narrative of the origin of the Ahom kings:

The Ahom kings identified themselves as descendants of Indra or Landon, the king of heaven. The second narrative of the origin of the Indra dynasty is  that,  in ancient times there was a place called Swarnadri to the south of a mountain called Hirakkuta in Soumarpitha of Assam. To the north of that place, on a mountain called Bihagadri, in a beautiful place called Ratnabhumi, where the sage Bashishta was performing penance. There, the king of the deity, Indra, played with his beloved wife Shashi and her companions. One day, when Basistha-Muni came to take a bath, he saw Indra and Shashi in his garden. The sage became angry and cursed Indra that  'you will commit sin with a human woman' and left the place and took up residence on the Nilachala mountain in the northeast corner of Ratnapeeth. Indra, the king of the deity, was immediately transformed into an ugly giant by the curse of Basishta. Seeing that appearance of Indra, Shashi went to heaven with her companions in sorrow. Then, a beautiful woman of the giant who lived in that mountain saw Indra in the form of a giant and jokingly asked him, 'Are you a god or a man , a giant or a Kachari ? Why are you walking around like this?” Indra was attracted to the talkative giant woman. After the intercourse of the two, Indra explained to the giant woman that she would give birth to Indra's son, and he would become king. Indra also furcated that generation after generations of their son will rule over the earth. Indra was freed from the curse by having intercourse with the giant woman and went to heaven.

In time, the woman gave birth to a son in 441 Shaka. At the time of the birth of that child, the gods rejoiced and played various instruments, and the Gandharvas sang and illuminated the all ten directions. The symptoms of that child were different. He had curly hair, lion-like neck, body hairs were in ant directions, palms and eyes were red. He holds three black spot in his left hand, a conch and a lotus, a mace in his right hand, three lines on his stomach and a healthy body. He was given Thenkham.  When Thenkham grown up, Indra gave him an idol Chomdeu to worship, a weapon called Hengdang, a pair of instruments called dhak, and two pairs of chickens to see the auspiciousness of each. With the divine influence of these objects, Thenkham became strong and expanded his kingdom as far as to  the Swarnadri. He had 18 queens and 100 sons. Of the 100 sons, he took his first son, Khunlong, and his second son, Khunlai, and estublished the remaining 98 sons as kings in the mountains of his kingdom.

One day, the god Indra discussed with Swaraswati (Jachingpha) and decided that his descendants should be kings on the earth like the Chandravanshis (Moon dynesty) and Suryavanshis (Sun dynesty). For he is king over all the gods, but there is no king of his descendants in the plains of earth. So he sent Varun ,wind God and summoned his son Thenkham and asked him to be king of the plains. Thenkham requested Indra  to send his two sons, Khunlong and Khunlaif  instead of him . Accordingly, Indra  gave the divine wealth, explained its importance, advised Khunlung to be king and Khunlai to remain his prince, and brought  them down from heaven with iron chains, according to some of gold and others of silver. He also sent the children of the gods Vayu, Yama, Chitragupta and Varuna with Khunlong and Khunlai. In the 10^th  century AD or 490 Saka, they arrived at Murimangram. Murimangram means uninhabited country according to the Ahom. Sukapha,  identified himself as a descendant of these Khunlongs and Khunlai, i.e. descendants of the god Indra.

                                                                        ******

                                                            

The first narrative of the origin of the Ahom kings : আহোম স্বৰ্গদেওসকলৰ উৎপত্তিৰ প্ৰথম আখ্যান

 

আহোম স্বৰ্গদেওসকলৰ উৎপত্তিৰ প্ৰথম আখ্যান -

আহোম ৰজাসকল যে দেৱৰাজ  ইন্দ্ৰ্ৰ (লেংডন)ৰ বংশধৰ এই কথা প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ 

হিন্দুমতে পাচ প্ৰকাৰৰ আখ্যান পোৱা যায়। সেই আখ্যান সমূহৰ প্ৰথম আখ্যানটো হল,- 

বশিষ্ঠ মূনিৰ অভিশাপ।

অযোধ্যাৰ সূৰ্য্যবংশৰ ৰজাসকলৰ কূল পুৰুহিত  বশিষ্ঠ মুনিয়ে দিখৌ নদীৰ উৎকেন্দ্ৰত 

বাৰানসীৰ দৰে এখন পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি তাত তপস্যা কৰাৰ কথা ভাবিছিল। তেওঁ নদী 

খনৰ নামো বশিষ্ঠ গঙ্গা নাম দিবলৈ মনস্থ  কৰিছিল। মুনিয়ে দিখৌ নদীৰ উত্তৰ খণ্ডত দুই 

ক্ৰোশ (চাৰি ডাঁৰ বেলিৰ বাট, কোনোৰ মতে,  ৮০০০ হাতৰ দূৰত্ব) এলেকা সামৰি এহেজাৰ 

শালগ্ৰাম পুতিলে। মাজভাগত লক্ষীনাৰায়ণ  শালগ্ৰাম পুতি চৌপাশে কুশ, তুলশী, আমলখি 

আৰু আঁহত গছ ৰুলে। তাৰ পিছতে বশিষ্ঠ  মূনিয়ে, তপস্যা কৰিবলৈ বহিল। স্বৰ্গৰাজ ইন্দ্ৰই 

মুনিয়ে অসংখ্য লোকক স্বৰ্গলৈ নিব বুলি শংকিত হৈ মেঘক বৰষুণ দিবলৈ আজ্ঞা দিলে। 

মেঘে আজ্ঞা পাই ডাঙৰ বৃষ্টিপাতেৰে বানপানীৰ সৃষ্টি কৰি নদীৰ কাষ বুৰাই সকলো পূজাৰ 

সামগ্ৰী উটাই নিলে। বশিষ্ঠ মূনিয়ে  ধ্যানৰ জৰিয়তে গম পালে যে, সেয়া ইন্দ্ৰ দেৱতাৰ কাৰ্য্য। 

সেই কথা জানিব পাৰি বশিষ্ঠ মূনিয়ে ইন্দ্ৰক শাপ দিলে – “তোৰ ম্লেচ যোনিত জন্ম হৌক”। 

দিখৌ নদীখনকো শাপ দিলে – “তই বিষ্ঠা মূত্ৰ বিহিনী হবি, তোৰ তীৰত ম্লেচ লোকে নিবাস 

কৰিব, শক্তি ৰাস হৈব, তীৰকো খহাব নোৱাৰিবি। তোৰ তীৰত যি নৰে প্ৰাণ চাৰিব সেয়ো 

প্ৰেত হুইব”। লক্ষী নাৰায়ণ শালগ্ৰামকো তুলি আনি শাপ দিলে – “ইমানতো তোৰ একো 

প্ৰভাৱ নহ ’ল, তোকো ম্লেচ ৰাজগণে গোমাংশ, শুকৰ-মাংস, সুৰায়েৰে গুপ্তভাৱে থৈ পূজা 

কৰিব। ম্লেচ ভাষাত তোৰ নাম “চোম” হৈব”। ইন্দ্ৰ দেৱতাই বশিষ্ঠ মূনিৰ অভিশাপৰ বিষয়ে 

জানিব পাৰি ভৰিত পৰি তুতি কৰিব ধৰিলে। দিখৌ নদীয়েও মুনিক তুতি কৰিব ধৰিলে। 

তেঁওলোকৰ তুতিত সন্তুষ্ট হৈ মুনিয়ে ইন্দ্ৰক কলে – “আগে যি বুলিলো সমূদায় দোষ গুচাব 

নোৱাৰোঁ। তত্ৰাপি ম্লেশ নাৰীত বীৰ্য দান কৰি পুনৰ স্বৰ্গলৈ যাবি, কিন্তু পুত্ৰৰূপে ম্লেচ শৰীৰক 

ধৰিবি”। নদীকো কলে - “কলি যুগৰ ১০,০০০ (দহ হাজাৰ) বৎসৰ গৈলে তোৰ শাপ গুচিব।” 

এই বুলি মুনিয়ে সেই ঠাইত আশ্ৰম নাপাতি কামৰূপৰ ভিতৰুৱা ঠাইত পৰ্ব্বতৰ মাজত 

আশ্ৰম পাতি থাকিল।

শ্যামা বিদ্যাধৰিৰ মানৱী জনম- বশিষ্ঠ মূনিৰ শাপৰ পৰা মূক্ত পাবলৈ দেৱৰাজ ইন্দ্ৰই 

শ্যামা বিদ্যাধৰীক আদেশ কৰি কলে যে, বশিষ্ঠ মূনিয়ে মোক ম্লেচ শৰীৰ ধাৰণ কৰিবলৈ শাপ 

দিছে। গতিকে তুমি মিনাচল পৰ্ব্বতত বাস কৰা চেঙ্গটাম নৰা ৰজাৰ ভাৰ্য্যা হৈ থাকাগৈ। মই 

তোমাৰ গৰ্ভত বীৰ্যদান কৰি স্বৰ্গলৈ আহিম। পুত্ৰৰপে মই ম্লেচ ৰজা হৈ ৰাজ্য প্ৰতিপাল 

কৰিম। শ্যামা বিদ্যাধৰীয়ে ইন্দ্ৰৰ আজ্ঞামতে চেঙ্গতাম নৰা ৰজাৰ মন্ত্ৰী চাংড়াম আৰু তেওঁৰ 

পত্নী কুড়েমাল্কা কন্যা নাঙ্কক্থামছেন হৈ জন্ম ললেগৈ।

স্বৰ্গনাৰায়ণদেৱৰ জন্ম – কুড়েমাল্কা ৰূপ দেখি চেঙ্গটাম নৰা ৰজাই নি ভাৰ্য্যা কৰিলেগৈ। 

এদিন কুড়েমাল্কাৰ ঋতুস্নানৰ সময়ত ৰজাই পশু মাৰিবলৈ যাঁওতে ইন্দ্ৰই স্বামীৰ বেশ ধৰি 

ৰমণ কৰি স্বপ্ন দেখালে যে – তোমাৰ গৰ্ভত যি পুত্ৰ জন্ম হব সেয়া মোৰেই অৱতাৰ। নাম 

স্বৰ্গনাৰায়ণ ৰাখিবা, ভৱিষ্যতে এজন পৰাক্ৰমী ৰজা হব, বুলি কৈ ইন্দ্ৰ স্বৰ্গলৈ গুচি গ’ল 

(১০৮০ শকত)। কুড়েমাল্কাই নৰা ৰজাক সকলো কতা ভাঙি-পাতি কলে। নৰা ৰজাই শুনি 

মিনাচল পৰ্ব্বতৰ ওখ টিং এটাত চাংঘৰ সাজি দাস দাসীৰে হৈতে ৰাখিলে।

১০৪১ শকৰ এক শুভ দিনত কুড়েমাল্কাৰ এটা পুত্ৰসন্তান জন্ম হ’ল। নৰাৰজাই সোণৰ 

জখলাৰে পুত্ৰ-ভাৰ্য্যা দুয়োকে নমাই আনিলে । পুত্ৰৰ নাম পৰম্পৰা মতে ৰাখিলে 

চাচ্ফাঁশক্তা আৰু ইন্দ্ৰৰ আদেশ মতে নাম ৰাখিলে স্বৰ্গনাৰায়ণ। ১০৫৯ শকত চেঙ্গতাম নৰা 

ৰজাৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত চাচ্ফাঁশক্তা বা স্বৰ্গনাৰায়ণ ৰজা হয়। অসমত আহোম 

শাসন প্ৰবৰ্তন কৰা চ্যুকাফা তেওঁৰে বংশধৰ আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা আছে।  

 দ্বিতীয় আখ্যান (আগলৈ)

 

The first narrative of the origin of the Ahom kings

There are five types of legends in Hinduism to prove that the Ahom kings were 

descendants of the god Indra (Landon). The first of those narratives is the curse of Basishta-

muni. Basishta -muni, the family priest of the Solar king of Ayodhya, thought of building a 

holy place like Varanasi at the source of the Dikhou River and performing penance there. 

He also decided to name the river Bashishta Ganga. He placed a thousand shalgrams (a 

kind of ammonite or fossil shell found in the river Gandak  and worshipped by the Hinus, 

as an emblem of Vishnu) in the upper part of the stream covering an area of ​​two kroshas 

(four dandas or a distance of 8,000 cubits). In the centre of the area, a Lakshinarayan 

Shalgram was installed and planted Kush, Tulsi, Amlakhi and Ahat trees around it. Then 

the sage Basishta sat down to perform penance. Indra, the king of heaven, feared that the 

sage would take many people to heaven and ordered the clouds for heavy rain. The clouds 

obey the command and caused a flood with heavy rains, flooding the river banks and 

washed away all the objects of worship. Basishta Muni learned through meditation that it 

was the work of Indra. He cursed Indra, – “You will be born of the vagina of a woman of 

the Mlecha  ”. He also cursed the river Dikhou – “You will become devoid of excrement 

and urine, your banks will be inhabited by the wicked mlecha, your strength will be lost, 

and you will not be able to erode the banks. Whoever dies on your shore will become a 

ghost.” He also picked up Lakshi Narayan Shalgram and cursed himctoo, “You have no 

effect so much. The Mlecha kings will secretly worship you with beef, pork and wine. Your 

name will be Chom in the Mlecha  language.” When Indra learned of the curse of Basistha, 

he fell at his feet and began to praise him. The river Dikhou also began to praise the sage. 

The sage was satisfied with their praise and said to Inandra, “What I have said before 

cannot remove. There you will go back to heaven by giving semen to a dead woman, but 

you will take on a dead body as a son.” He also told the river, "Your curse will be removed 

after 10,000 (ten thousand) years of Kali Yuga. Therefore, the sage evacuate the place and 

he established an ashrama in a place in Kamrup surrounded by mountains.

Shyama Vidyadhari's human birth -  To free from the curse, Indra, the king of the gods, 

ordered Shyama Vidyadhari  -  go and stay as the wife of King Chengtam Nara, who lives 

in the Minachal Mountains. I will sperm in your womb and will come to heaven. I will rule 

the kingdom as a son of you. According to Indra’s command, Shyama Vidyadhari was born 

as Nankakthamsen, the daughter of Changram, a minister of the king of Chengtam Nara, 

and his wife Kudemalka, at the behest of Indra. Kuremalka was very beautiful. So the king 

of Chengtam Nara took her and made her his wife. One day, while the king was went for 

hunting during her menstrual bath, Indra disguised himself as his husband and  slept with 

her. Also, Indra gave her a dream that the son who would be born in your womb would be 

my incarnation. After that Indra went to heaven (1040 AD) saying that he would become a 

mighty king in the future. Kudemalka told everything to the king. The king of Nara heard 

this and built a hut on a high hill in the Minachal Mountains and kept her with with all 

essentials including maid.

On an auspicious day in 1041, a son was born to Kudemalka. The king brought down both 

his son and wife by a golden ladder. The son was named Chachfanshakta according to 

tradition and Swarganarayana according to the order of Indra. In 1059, King Chengtam 

Nara was died. After his death, Chachphashakta or Swarganarayana became king. It is said 

that Sukapha, who established the Ahom rule in Assam, was a descendant of him.

 Second narrative (continued)

                                                                            

                               

The story of the mad elephant's fight: বলিয়া-হাতী যুঁজৰ কাহিনী

 

 বলিয়া-হাতী যুঁজৰ কাহিনী

আহোম ৰজাই বছৰত এবাৰকৈ হাতী যুঁজ উপভোগ কৰিছিল। আমাৰ সমাজত এটা কথা প্ৰচলিত আছে যে, ফাগুন-চ’ত মাহত মতা-হাতী বলিয়া হয়।  হাতীৰ ভাটি খুলিলে কম বয়সীয়া বিধৱা মহিলাই উপবাসে থকাৰ উপৰিও ঘৰৰ পৰা বাহিৰ নহৈছিল বা উদ্মাদ হাতীৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিছিল। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ “আহোমৰ দিন”ত উল্লেখ কৰিছে যে – “যেতিয়া ফাগুন-চ’ত মাহত হাতীৰ কুম্ভস্থলত হেমেজু (হিমেজু) হব, হাতী তেতিয়া বলিয়া হব”। প্ৰতি বছৰৰ ফাগুন-চ’ত মাহত হাতী উদ্মাদ হোৱাৰ কাৰণ হ’ল,  সেই সময়ছোৱাত হাতীৰ প্ৰজনন হৰম’নৰ উত্থান ঘটে আৰু টেষ্টষ্টেৰন স্বাভাৱিক মাত্ৰাৰ ১০০ গুণতকৈও অধিকলৈ বৃদ্ধি পায়। হাতীৰ মূৰৰ কাষৰ পৰা টেম্প’ৰিন বা হিমেজু নামৰ এবিধ আঠাযুক্ত পদাৰ্থও নিঃসৰণ হয়। ফলত সেই সময়ত  মতা-হাতী আক্ৰমণাত্মক আৰু অভাৱনীয় আচৰণ কৰে। ওচৰত পোৱা জীৱ-জন্তু মাৰি পেলায়। আনকি গছ-গছনি ভাঙি উন্মত্বতা প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ এই সময়কালীন অৱস্থাক ইংৰাজীত মুষ্ঠ (musth) বুলি কয়। হাতীৰ বয়স পশিচৰ পৰা ত্ৰিশ বছৰৰ ভিতৰত হিমেজু নিৰ্গত হোৱা আৰম্ভ হয়।  হাতীৰ সেই অৱস্থাত দুটা মতা-হাতীৰ মুখা-মুখী হলে যুজ আৱশ্যভাম্বী হৈ পৰে। তেনে অৱস্থাতে আহোম ৰজাই দতাল হাতীৰ যুজৰ আয়োজন কৰে।

যুজৰ বাবে এটা বলিয়া-হাতী হাতীশালৰ দৰে মজবুট খোক সাজি নঙলা মাৰি মাহুতেৰে সইতে সোমোৱাই ৰাখে। বাহিৰতো আন এজন মাহুতে বলিয়া হাতী এটা আনি খোকৰ সন্মুখত থিয় কৰায়। দুয়োটা উন্মাদ হাতী দেখাদেখি হোৱাৰ লগে লগে যুঁজ আৰম্ভ হয়। দাঁতে দাঁতে লাগি হোৱা শব্দত গোটেই পৰিবেশ ৰজনজনাই গৈছিল। মুখেৰে, শূৰেৰে আৰু ভৰিৰে বিভিন্ন কৌশল প্ৰয়োগ কৰি হাতী দুটাই প্ৰাণপণে যুঁজ দিয়ে। হাতীৰ এই যুজ দুইৰ পৰা চাৰি দণ্ড লৈকে চলে। বাহিৰৰ হাতীটো হাৰিলে ভিৰাই দৌৰ মাৰে। ভিতৰৰটো হাৰিলে খোকৰ ভিতৰত জিকা হাতীটো নেদেখাকৈ ৰখাৰ ব্যৱস্থা থাকে, তাতে ৰাখেগৈ। বাহিৰৰ হাতীটোৱে খোকত কেবাবাৰো খুন্দা মাৰি হৰা হাতীটো নেদেখি আঁতৰি যায়। যুঁজ চলি থাকোতেও মাহুত হাতীৰ পিঠিতে থাকে। যুজৰ বাবে সাজু কৰা হাতীৰ গা মৰাপাটৰ জৰিৰে ডিঙি পেট আদি কোমল অংশ ঢাকি বান্ধি ৰখা হয়। যুঁজৰ সময়ত মাহুতে সেই জৰিত ধৰি হাতীৰ পিছিৰ পৰা নপৰাকৈ থাকে। মানুহবোৰে খোকৰ ওপৰৰ পৰা বা ৰংঘৰৰ পৰা হাতী যুঁজ চায়।

নেকৈ হাতীৰ যুঁজ চলি থাকোঁতে হৰা হাতীটোক জিকা হাতীটোৱে মাউটেৰে সৈইতে মাৰি পেলোৱাৰ দৃষ্টান্তও আছে। এনেবোৰ হৃদয়বিদাৰক ঘটনা সকলোৰে সন্মুখতে ঘটি গৈছিল। খোকত ৰখা  বলিয়া হাতীৰ মাহুতটো হাতীৰ বলিয়ালি নুগুচালৈকে খোকৰ ভিতৰতে থাকে। বলিয়া হোৱা হাতীৰ ডিঙিত গজ-ঘন্টা বন্ধা থাকে। হাৰি পলাই যোৱা বলিয়া হাতীৰ পৰা সেই গজ-ঘন্টাৰ মাত বহু দূৰৰ পৰা শুনা যায় আৰু সেই ঘন্টাৰ শব্দ শুনি মানুহ সচেতন হৈ নিৰাপদ ঠাইত আশ্ৰয় লয়। খোকৰ বাহিৰৰ হাতীটো হাৰি পলাই গলে হাতীৰ পিঠিত থকা মাহুতো পিঠিতে থাকি যাব লগা হয়। কাৰণ হাতীয়ে যদিও মাহুতৰ কথামতে উঠ-বহ কৰে, বলিয়া হোৱাৰ পিছত কাকো চিনি নোপোৱা হয়। তেনে মাহুতক খোৱা বস্তু গছৰ ওপৰত উঠি থাকি যোগান ধৰিছিল। কেতিয়াবা তেনে হাতী হাবিলৈ লৰ মাৰে। সেই পৰিস্থিতিত মাহুতে গছৰ ডালত ধৰি গা সৰকাই গুচি আহে। হাবিলৈ গুচি যোৱা হাতীক প্ৰায় দহ–পোন্ধৰ দিনৰ পাছতহে বিচাৰি আনেগৈ। হাতীৰ এই উদ্মাদ অৱস্থাৰ অন্তত হাতীটো দুৰ্বল আৰু শান্ত হৈ পৰে।

The story of the mad elephant's fight:

The Ahom kings enjoyed elephant fighting once a year. There was a saying in Assamese society that male elephants go crazy in the months of January-February (Fagun-Chat). When elephant dens were opened, young widows fasted and refrained from leaving their homes or seeing mad elephants. Hitesh Barbarua's “Ahom Din” mentions that Hitesh Barbarua's “Ahom Din” mentions that – “When hemeju (himeju) accumulates on both sides of the head of an elephant in the month of Fagun-Chat, the elephant will go mad”. The reason why elephants go mad in the months of January-February every year is that in this season elephant’s reproductive hormones surge and testosterone rises to more than 100 times of normal levels. A sticky substance called temporin or himezu is also secreted from the side of the elephant's head. As a result, bull elephant behaves unpredictably aggressive during this time. They even kill animals they find nearby and break trees and show madness. This periodic condition of the elephant is called musth. Elephants begin to secrete temporin between the ages of twenty-five and thirty. In that state of elephant, when two male elephants face each other, a fight is inevitable. The Ahom kings organized the battle of the elephants in that stage.

                                                                            

The king builds a strong nook like an elephant’s stable to keep the mad elephant. Inside the nook, along with the mad elephant his mahout was also kept locked. Outside the nook, another Mahut brings a mad elephant and stands for fighting. As soon as the two mad elephants meet, the fight begins. The whole atmosphere was filled with the friction sound of the tusk. The two elephants fight desperately using various techniques with their trunk, mouth, and feet. The elephant fight lasts from two to four hours. When the outside elephant loses, he runs away. If the inner one loses, he is kept out of sight inside the cage from the winning elephant. The elephant from outside generally hit the nook several times and left the place with triumph. Both the Mahut remains on the back of the elephants during the fight. The body of the elephant is tied with jute rope to cover the soft parts such as the neck and abdomen. During the fight, Mahut holds the ropes to keep himself falling off from the elephant. People watch the elephant fights from the top of the nook or from the arena or Rongghar. 

There are also examples of elephant fights where the losing elephant is killed by the winning elephant along with his mahout. Such a heartbreaking incident happened in front of everyone. The mad elephant with the mahout remains inside the nook until his madness disappears.  All mad elephants has a bell tied around its neck. The sound of the bell can be heard from a distance and people become aware of it and take refuge in a safe place. If the elephant outside the cage loses and runs away, the mahout still remains on its back. Although the elephant moves according to the command of the mahout, it does not recognize anyone after becoming mad. In such circumstances, mahouts were fed by climbing trees. Sometimes such elephants run into the forest. In that situation, Mahut slipped away by grabbing a tree branch. The elephant that went into the forest is brought after about ten to fifteen days. After this frenzy, the elephant becomes weak and calm.